ماه رمضان در مکتب امام صادق (ع)، تنها موسم امساک از خوردن و آشامیدن نیست؛ مدرسهای برای تربیت جان، مهار نفس و تمرین عدالت اجتماعی است. روزه پلی است میان دلهای توانگر و تهیدست و راهی برای رسیدن به صبر، طهارت و لقاء الهی.
نورنیوز – گروه فرهنگی : اِنَّما فَرَضَ اللّهُ الصِّیامَ لِیَسْتَوِىَ بِهِ الْغَنِىُّ وَ الْفَقیرُ (من لا یحضره الفقیه، ج ۲، ص ۴۳، ح ۱) خداوند روزه را واجب کرد تا دارا و ندار با یکدیگر برابر شوند.
اِذا صُمْتَ فَلْیَصُمْ سَمْعُکَ وَ بَصَرُکَ وَ شَعْرُکَ وَ جِلْدُکَ
(الکافی، ج ۴، ص ۸۷، ح ۱)
آنگاه که روزه میگیری، باید گوش و چشم و مو و پوست تو نیز روزهدار باشند؛ یعنی از گناهان پرهیز کنند.
آداب اخلاقی روزهداری
(وسائل الشیعة، ج ۱۰، ص ۱۶۶)
هنگامی که روزه میگیرید:
۱. زبان خود را از دروغ نگه دارید.
۲. دیدگان خود را از نگاه ناروا فرو ببندید.
۳. با یکدیگر نزاع نکنید.
۴. بر هم حسد نورزید.
۵. غیبت یکدیگر را نکنید.
۶. نسبت به هم خشم نورزید.
۷. سوگند دروغ نخورید.
۸. با هم مجادله نکنید.
۹. بر یکدیگر ستم نورزید.
۱۰. دشنام و ناسزا نگویید.
۱۱. القاب زشت بر یکدیگر نگذارید.
۱۲. از یاد خدا و نماز غافل نشوید.
فِى قَوْلِ اللّهِ عَزَّوَجَلَّ: «وَاسْتَعِینُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلاةِ» قالَ: الصَّبْرُ الصَّوْمُ
(وسائل الشیعة، ج ۷، ص ۲۹۸، ح ۳)
در تفسیر آیه «از صبر و نماز یاری بجویید» آمده است که صبر همان روزه است.
لِلصَّائِمِ فَرْحَتانِ: فَرْحَةٌ عِندَ إِفْطارِهِ وَ فَرْحَةٌ عِندَ لِقاءِ رَبِّهِ
(وسائل الشیعة، ج ۷، ص ۲۹۰ و ۲۹۴، ح ۶ و ۲۶)
برای روزهدار دو شادی است:
۱. هنگام افطار
۲. هنگام دیدار پروردگار (در قیامت)
مَنْ فَطَّرَ صائِماً فَلَهُ مِثْلُ أَجْرِهِ
(الکافی، ج ۴، ص ۶۸، ح ۱)
هر کس روزهداری را افطار دهد، پاداشی همانند او خواهد داشت.
مَنْ أَفْطَرَ یَوْماً مِنْ شَهْرِ رَمَضانَ خَرَجَ رُوحُ الإیمانِ مِنْهُ
(وسائل الشیعة، ج ۷، ص ۱۸۱، ح ۴ و ۵)
هر کس بدون عذر، یک روز از ماه رمضان را افطار کند، روح ایمان از او جدا میشود.
التَّقدیرُ فى لَیلَةِ تِسعَةَ عَشَرَ، وَالإِبرامُ فى لَیلَةِ إِحدى وَعِشرینَ، وَالإِمضاءُ فى لَیلَةِ ثَلاثٍ وَعِشرینَ
(وسائل الشیعة، ج ۷، ص ۲۵۹)
تقدیر امور در شب نوزدهم، استحکام آن در شب بیستویکم و امضای نهایی در شب بیستوسوم انجام میشود.
اِنَّ مِن تَمامِ الصَّومِ اِعطاءُ الزَّکاةِ ـ یَعنِى الفِطرَةَ ـ کَما أَنَّ الصَّلاةَ عَلَى النَّبِىِّ(ص) مِن تَمامِ الصَّلاةِ
(وسائل الشیعة، ج ۶، ص ۲۲۱، ح ۵)
کمال روزه به پرداخت زکات، یعنی فطریه است؛ همانگونه که صلوات بر پیامبر(ص) کمال نماز به شمار میرود.