اندیشکده شورای آنتلانیک در تحلیلی نوشت : هم مقامات امریکا و هم ایران، در حالی که تنشها در حال افزایش است، مشغول سنجش واکنشها، پیامدها و گزینههای بعدی هستند، و هیچیک نمیتواند با قطعیت بگوید کدام مسیر در نهایت دنبال خواهد شد.
نورنیوز- گروه بین الملل: پیشبینی نخست: آیتالله علی خامنهای، رهبر ایران، به احتمال زیاد هیچ “توافق قویِ لحظه آخری” را پیشنهاد نمیدهد که شامل توقف کامل غنیسازی اورانیوم باشد. دلیل این پیشبینی این است که رژیم ایران بهرغم فشارهای سیاسی و نظامی، تمایلی به واگذاری نمادین برنامه هستهای و شبکه نیروهای نیابتی خود نشان نمیدهد، حتی اگر واشنگتن حاضر به اعطای تسهیلات تحریمی در مقابل این امر باشد.
دومین پیشبینی؛ دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، احتمالاً توافق ضعیفی را نمیپذیرد؛ زیرا تجربه طولانی مذاکرات و تأخیرهای تهران در پیشبرد گفتوگو به این شکل، باعث شده مواضع کاخ سفید در برابر پیشنهادات ضعیف، حساستر شود. با این حال، سطح اعتماد او به این پیشبینی متوسط است.
سومین پیشبینی؛ اگر ترامپ به پذیرفتن توافق ضعیف تمایل نشان دهد، ممکن است اسرائیل پیشدستی کند و اقدام نظامی مستقلی علیه ایران انجام دهد—مانند حملهای که در سال گذشته نیز انجام شد. انگیزههای سیاسی داخلی میتواند این احتمال را تقویت کند.
چهارمین پیش بینی؛ کاخ سفید در صورت تصمیم به حمله، سه گزینه راهبردی اصلی را مطرح خواهد کرد: «تحمیل محدود»، «تضعیف گسترده» و «حذف».
تحمیل محدود به معنای حمله به بخشهایی از نیروهای امنیتی و سپاه پاسداران است،
تضعیف گسترده شامل تمرکز بر زیرساختهای موشکی، برنامه هستهای و تجهیزات پشتیبانی است،
حذف به معنای هدف قرار دادن رهبران سیاسی و نظامی ایران با هدف مختل کردن توان عملیاتی رژیم است.
پنجمین پیشبینی؛ نویسنده با اعتماد اندک حدس میزند که احتمالاً ترامپ گزینه تحمیل محدود را انتخاب خواهد کرد، چرا که این گزینه را کمریسکتر میبیند و از گرفتار شدن در جنگی فرسایشی نگران است. او اشاره میکند که ترامپ نهتنها نمیخواهد جنگ طولانی را تجربه کند، بلکه نمیخواهد پس از بسیج نیروی عظیم نظامی آن را بدون عملیاتی موثر رها کند.
ششمین پیشبینی؛ رهبران تهران احتمالاً پاسخی نمادین و نمایشی خواهند داد—کاری که پیشتر نیز در پاسخ به حملات دیده شد—تلاش برای نشان دادن توان پاسخ به آمریکا بدون وارد آوردن تلفات گسترده. با این حال، کیفیت تصمیمگیری در تهران در سالهای اخیر مبهم بوده است، و ممکن است بدسنجی هایی رخ دهد.
پیشبینی هفتم؛ اگر واکنش ایران فراتر از یک پاسخ نمادین باشد و منجر به تلفات آمریکایی گردد، ترامپ احتمالاً گزینه تضعیف گسترده را دنبال خواهد کرد. در این مرحله، ممکن است به تدریج اهداف بیشتری وارد عملیات شوند و حتی احتمالا همکاری با اسرائیل افزایش یابد. با این حال، انتظار میرود آمریکا تلاش کند کمپین را کوتاه نگه دارد و در صورت تشدید، گفتگوهای مستقیم را برای پایان آن آغاز کند.
هشتمین پیشبینی؛ ممکن است پس از حملات آمریکا، مردم ایران بار دیگر به خیابانها بریزند و اعتراضهای وسیعی شکل گیرد. این واکنش میتواند ناشی از سرکوب شدید داخلی باشد یا بر اثر احساس فرصت برای تغییر نظام، اگر مردم ببینند که آمریکا بهطور جدی وارد بحران شده است.
نهمین پیشبینی؛ در صورتی که اعتراضات گسترده شکل گیرد، احتمال دارد رژیم به سرکوب شدید روی آورد و باز هم هزاران نفر را قربانی کند، آنگونه که در گذشته نیز چنین واکنش خشنی انجام داده شده است. این تحلیل بر پایه الگوی برخورد رژیم با مخالفان در سالهای اخیر است.
در نهایت، دهمین پیشبینی این است که اگر اعتراضات به کشتار گسترده منجر شود، ترامپ ممکن است بهسرعت به گزینه تضعیف گسترده و حتی حذف روی آورد تا هم پاسخ خود را به یک نقض «خط قرمز» نشان دهد و هم اعتبار قدرت جهانی آمریکا را حفظ کند. در این سناریو، هرچند پیامدها ناشناخته خواهند بود، اما بحران میتواند به جنگی تمامعیار تبدیل شود که پیامدهای منطقهای و جهانی آن فراتر از تصورات کنونی خواهد بود.
در مجموع، این مجموعه پیشبینیها، نمایی از چالشهای پیچیده راهبردی در مورد ایران و آمریکا ارائه میکند؛ چالشهایی که در آن پیامدهای نظامی، منطقهای، سیاسی داخلی و واکنشهای اجتماعی در هم تنیدهاند و هر تصمیم میتواند به یک مسیر متفاوت و پرریسک منجر شود.