صنعتیسازی ساختمان با فناوریهای نوین میتواند هزینه نگهداری و مصرف انرژی را کاهش دهد، اما تاکنون فقط 7 درصد ساختمانها به این روش ساخته شدهاند.
نورنیوز-گروه اقتصادی: دولت و وزارت راه و شهرسازی نیز از ساخت مسکن در استطاعت با تکیه بر ترویج روشهای نوین ساخت و ساز تاکید دارند و حمایت میکنند.
با این حال برخی فعالان بازار مسکن معتقدند با توجه به رکود شدید و سنگین حاکم بر بازار مسکن، ابتدا باید این بازار از رکود خارج شود تا پس از آن بتوان درخصوص مباحی همچون صنعتیسازی و عبور از تولید سنتی مسکن سخن گفت و طرح ارائه داد.
در این زمینه لهون اسدی مدیر کل دفتر توسعه و مهندسی ساختمان وزارت راه و شهرسازی در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی ایرنا به اهمیت طرح «پیشران تحول فناورانه و صنعتیسازی در صنعت ساختمان و شهرسازی ایران» اشاره کرد و گفت: دولت از ساخت و سازهایی حمایت میکند که اقشار بیشتری بتوانند از آن بهرهمند شوند.
وی اظهار داشت: اگرچه به لحاظ آماری تعداد خانوارها با تعداد واحدهای مسکونی ساخته شده در کشور تقریبا برابر است، اما در بررسیهای کارشناسی مشاهده میشود که حجم قابل توجهی از واحدهای ساخته شده در کشور در سنوات گذشته تاکنون با نیاز گروههای فاقد مسکن همخوانی و هماهنگی دارد. به عبارتی توزیع آن به صورت نامتوازن انجام شده است و بسیاری از این واحدها خالی هستند.
اسدی ادامهداد: از این رو در برابر تعداد قابل توجه خانوارهای نیازمند مسکن، رقم بالایی از خانههای خالی در کشور وجود دارد که مطابق نیاز جامعه بیمسکنها نبوده و اساسا تقاضای موثر برای آنها وجود ندارد.
مدیر کل دفتر توسعه و مهندسی ساختمان وزارت راه و شهرسازی اضافهکرد: یک بحث این است که مشوقها و حمایتها را به سمتی ببریم که تسریع در کوچکسازی واحدهای مسکونی و اجارهداری حرفهای را به دنبال داشته باشد.
وی اظهار داشت: مباحثی همچون مسکن حمایتی و طرحهای دولت در سامانه رفاه ایرانیان در همین جهت بوده است. امری که سالها در کشور معطل مانده بود و اکنون دولت به دنبال برنامهریزی برای اجرای آن است و به همین منظور طرحهای مختلفی از مسکن ۹۹ ساله گرفته تا مسکن کارگری، اجارهداری حرفهای، ودیعه مسکن و غیره را در نظر دارد.
اسدی خاطرنشانکرد: در این میان حرکت به سمت مسکن «کوچکمقیاس» مطابق با نیاز جامعه فقط یکی از این سیاستها است که بیشتر میتواند برای زوجهای جوان که در ابتدای راه زندگی هستند موقعیتی را فراهم کند تا بهتدریج توانمند شوند.
وی در پاسخ به اینکه با شرایط فعلی بازار مسکن و رکود عمیق حاکم بر آن، آیا صنعتیسازی ساختمان محلی از اعراب دارد یا خیر؟ ادامهداد: طرح صنعتیسازی ساختمان هر چند ممکن است قیمتهای ساخت را به دلیل استفاده از فناوریهای نوین بالا ببرد، اما در ادامه در زمان بهرهبرداری در حوزه نگهداری و مصرف انرژی به هزینههای خانوار کمک خواهد کرد.
این مقام مسئول وزارت راه و شهرسازی، ناترازیهای آب، برق و گاز در کشور را یادآور شد و گفت: در صورتی که قیمت حاملهای انرژی بخواهد واقعی شود آنگاه ساختمانهایی که به شیوه صنعتی سازی و استاندارد ساخته میشوند، به خانوارها در کاهش هزینهها کمک خواهد کرد؛ امری که دنیا به این سمت حرکت کرده و ما نیز باید در همین جهت تلاش کنیم.
اسدی یادآور شد: در ایران هنوز موضوع صنعتیسازی ساختمان به خوبی جا نیفتاده و تاکنون فقط ۷ ساخت و سازها به این شیوه بوده است.
اکنون زمان مناسبی برای صنعتیسازی ساختمان نیست
در این زمینه خشایار باقرپور مدیر عامل اتحادیه تعاونیهای عمرانی شهر تهران به خبرنگار اقتصادی ایرنا گفت: در شرایط فعلی و فضای حاکم بر صنعت ساختمان کشور، مواجهه با رکود عمیق در بازار، غیر اقتصادی بودن هرگونه سرمایهگذاری بخش خصوصی و تعاونی در این بخش و اینکه واحدهای مسکونی از استطاعت خریداران خارج شده، پرداختن به موضوع صنعتیسازی در صنعت ساختمان نمیتواند ما را به اهداف برساند.
وی معتقد است: در شرایط یاد شده ابتدا باید بازار و چرخه تولید مسکن را احیا کرد و سازندگان را به فضای تولید بازگرداند.
باقرپور اظهار داشت: اینکه از تولید سنتی مسکن به سمت تولید صنعتی رفته یا با کنار گذاشتن فناوریهای منسوخ، به سمت فناوریهای نوین و دانش بنیان حرکت کنیم، فقط در صورتی که رونق به ساخت و سازها و بازار برگشته باشد، قابل بحث است.
وی ادامهداد: به طور مشخص در آن زمان میتوان به ایجاد بسته صنعتی سازی و ورود فناوریهای نوین به صنعت ساختمان فکر کرد و دولت میتواند با انجام بسترسازیهای لازم رونق تولید را به رونق بهرهور و کیفی تبدیل کند.
سال ۱۴۰۵؛ سال رونق بازار مسکن
مدیرعامل اتحادیه تعاونیهای عمرانی شهر تهران اظهار داشت: معتقدم سال ۱۴۰۵ در مقایسه با امسال و چند سال گذشته، سال رونق بازار مسکن خواهد بود و در ادامه افزایش قیمتها را در بازار شاهد خواهیم بود.
وی یادآور شد: بازار ابتدا با ورود سرمایهگذاران رونق میگیرد و پس از بهروز شدن قیمتها، بهتدریج مصرفکنندگان مسکن نیز به بازار اضافه خواهند شد.
باقرپور گفت: همواره در بازار مسکن دو تیپ مشتری وجود دارد؛ نخست، مشتریانی که با اهداف سرمایهگذاری ورود میکنند و دوم، سرمایهگذارانی که با اهداف مصرفی وارد میشوند.
وی با بیان اینکه این دو دسته با نیاتی کاملا متفاوت پا به بازار میگذارند، توضیح داد: بازار مسکن با ورود افرادی که نگاه سرمایهای دارند، به چرخش و گردش در میآید و در ادامه مشتریان با اهداف مصرفی ورود میکنند.
مدیرعامل اتحادیه تعاونیهای عمرانی شهر تهران در پاسخ به اینکه آیا وضعیت بازار خودرو در انتظار بازار مسکن خواهد بود یا خیر؟ تصریحکرد: ماهیت بازار مسکن تفاوتهای اساسی با بازار خودرو دارد، چرا که در بازار خودرو با مافیاهایی مواجهیم که اجازه دسترسی محصولات ارزانتر را به مردم نمیدهند.
وی اضافهکرد: در بازار خودرو شاهد قفل شدن واردات هستیم و اگر وارداتی نیز انجام میشود، با قیمتهایی به مراتب بالاتر از قیمتهای جهانی محصولات به دست مصرفکنندگان میرسد، اما در بازار مسکن با چنین موضوعاتی مواجه نیستیم.
باقرپور با اشاره به قیمت مسکن، اظهار داشت: اکنون قیمتها در بازار مسکن گران به نظر میرسد اما باید گفت در مقایسه با بازارهای موازی و همچنین هزینههای ساخت و ساز، اینگونه نیست.
وی گفت: به طور نمونه در منطقه ۲۲ تهران که منطقهای متوسط و حتی پایینتر از متوسط محسوب میشود، قیمت تمام شده تولید هر متر مربع مسکن با الحاقات آن بین ۱۰۵ تا ۱۱۰ میلیون تومان است، این در حالیست که چنانچه ثباتی در بازار و در مسائل سیاسی شاهد بودیم و ملزومات اولیه بازار مسکن برقرار بود، در شرایط فعلی قیمتها نمیتوانست کمتر از متری ۱۶۰ میلیون تومان باشد، اما در عمل در محدوده حدود ۱۳۰ میلیون تومان معامله میشود.
لزوم ساخت واحدهای کوچکمقیاس
مدیرعامل اتحادیه تعاونیهای عمرانی شهر تهران خاطرنشانکرد: باید هرچه سریعتر متناسب با تقاضای بالایی که در بازار وجود دارد، به سمت ساخت واحدهای کوچک مقیاس حرکت کنیم. امری که حتی اعضای کمیسیون عمران مجلس نیز به آن اذعان دارند.
باقرپور با بیان اینکه ما در تولید مسکن کوچک متراژ خیلی عقب هستیم و ضوابط موجود تولید آن را از دسترس خارج کرده است، تصریحکرد: آمادگی آن را داریم تا همراه با نهادهای حاکمیتی، کارگروهی برای تدوین ضوابط و پاسخگویی به نیازها در این حوزه ایجاد کنیم و باید بدانیم خلاء بسیار بزرگی در این زمینه وجود دارد که در صورت رفع نشدن، در آینده نزدیک تورم واحدهای کوچک مقیاس نیز سر به فلک خواهد کشید.