گزارش مؤسسه سیاسآیاس (CSIS) نشان می دهد، تنشها بین ایران و ایالات متحده امریکا و اختلال در صادرات یا تنگه هرمز میتواند قیمت نفت را از افزایش ملایم تا جهش بیسابقه بیش از یکصدوسی دلار در هر بشکه برساند.
نورنیوز-گروه اقتصادی: بر اساس گزارش تحلیلی سنتر فور استراتجیک اند اینترنشنال استادیز (Center for Strategic and International Studies) منتشرشده در ۱۸ فوریه ۲۰۲۶، بازار نفت جهانی با چند سناریوی کلیدی در صورت تشدید درگیری میان ایران و امریکا روبهروست. این تحلیل به طور خاص پیامدهای احتمالی در چهار سطح مختلف را مورد بررسی قرار میدهد.
اختلال محدود صادرات ایران → افزایش قیمت ۱۰–۱۲ دلار
اگر واشنگتن بتواند با تحریم یا اختلال در صادرات نفت ایران بهطوری که جریان حدود یکمیلیونوپانصد تا یکمیلیونوششصد بشکه در روز کاهش یابد، بازار جهانی نفت با اختلال مواجه میشود و قیمت نفت خام میتواند ۱۰ تا ۱۲ دلار نسبت به سطوح کنونی افزایش یابد. این سناریو ناشی از تأثیر مستقیم محدودیت عرضه و افزوده شدن «ریسک ژئوپلیتیک» به قیمتهاست.
اختلال در تنگه هرمز → نفت بیش از ۹۰ دلار
تنگه هرمز، راهبردیترین گذرگاه انرژی جهان که حدود ۱۸ تا ۲۰ میلیون بشکه نفت را روزانه منتقل میکند، اگر با اختلال مواجه شود – حتی برای چند هفته – بازار جهانی با شوک عرضه شدید مواجه خواهد شد. در این حالت تحلیلگران پیشبینی میکنند نفت فراتر از نود دلار در هر بشکه معامله شود و قیمت بنزین در امریکا نیز به بیش از سه دلار بر گالن برسد. حمله مستقیم به تأسیسات نفتی ایران → نفت بیش از ۱۰۰ دلار
در صورت حمله مستقیم ایالات متحده یا متحدانش به تأسیسات نفتی ایران (پالایشگاهها، بنادر صادرات نفت و زیرساختهای مرتبط)، حجم عرضه جهانی نفت به طور چشمگیری کاهش مییابد. چنین حملهای میتواند قیمت نفت را به بیش از صد دلار در هر بشکه برساند، زیرا حذف ظرفیت تولید ایران تأثیر مهمی بر بازار خواهد داشت.
سناریوی بدترین حالت → نفت بیش از ۱۳۰ دلار
اگر درگیری به سطح گستردهتری برسد که نهتنها صادرات ایران بلکه عبور نفت از تنگه هرمز و سراسر خلیج فارس را بهطور جدی مختل کند، قیمت نفت میتواند به بیش از یکصدوسی دلار در هر بشکه برسد — جهشی فراتر از افزایشهای مشاهدهشده در بحرانهای قبلی مانند جنگ اوکراین.
بازار نفت در وضعیت فعلی بیش از هر زمان دیگری به «ریسک ژئوپلیتیکی» قیمتگذاری میشود. یعنی حتی در سناریوهایی که عرضه فیزیکی نفت قطع نمیشود، ترس از تنش و اختلال باعث افزوده شدن حق بیمه ریسک بر قیمتها میشود که میتواند باعث جهش سریع قیمت نفت شود.