رئیس قوه قضاییه با اشاره به اهمیت آموزش نحوه بکارگیری فناوریهای نوین و سیستمهای هوش مصنوعی به قضات به معاونت منابع انسانی قوه قضاییه دستور داد تا در فرآیند جذب و آموزش قضات به مقوله بهرهگیری از هوش مصنوعی و کاربرد ابزارهای فناورانه در مدیریت و تمشیّت پروندههای قضایی، توجه جدی داشته باشند.
نورنیوز-گروه سیاسی: حجتالاسلاموالمسلمین غلامحسین محسنیاژهای در جلسه معرفی و رونمایی از برخی دستاوردهای مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه، از جمله سامانه مدیریت پروندههای قضایی هوشمند (سمپ هوشمند)، اظهار کرد: رئیس دستگاه قضا با اشاره به اهمیت آموزش نحوه بکارگیری فناوریهای نوین و سیستمهای هوش مصنوعی به قضات، تصریح کرد: قاضی جدیدالورود باید در حد متعارف و لازم با فناوریهای نوین و ابزارها و سیستمهای هوش مصنوعی، آشنایی داشته باشد؛ همچنین به قضات باسابقه نیز باید نحوه استعمال فناوریهای نوین را آموخت؛ در این عرصه جا دارد از اساتید مبرز و شیوههای روزآمد بهره گرفت.
محسنی اژهای تصریح کرد: برای توسعه و بسط عدالت همچنین تسهیل و تسریع در امور قضایی و حقوقی مردم، ناگزیر هستیم تا هر چه بیشتر بر حجم و کیفیت ابزارها و روشهای فناورانه در دستگاه قضایی بیفزاییم.
کاربرد فناوریهای نوین و هوش مصنوعی اجتنابناپذیر است
رئیس قوه قضاییه افزود: امروز کاربرد فناوریهای نوین و هوش مصنوعی در عرصههای مختلف زیست بشری و حوزههای مرتبط با حکمرانی، نه یک انتخاب و اختیار بلکه یک اجبار و امری اجتنابناپذیر است؛ دیگر نمیتوان با اتکاء به ابزارها و روشهای قدیمی، امور مرتبط با زندگی مردم در حوزههای اجتماعی و حکومتی را تمشیّت کرد.
رئیس دستگاه قضا ضمن تبیین و تشریح نقش فناوریهای نوین و الگوریتمهای هوش مصنوعی در پیشبرد امور قضایی و حقوقی مردم، گفت: در قوه قضاییه باید هر چه بیشتر، متمرکز بر بکارگیری و استعمال ابزارها و روشهای فناورانه و شیوههای مرتبط با هوش مصنوعی شویم تا از این جهت، پیشبرد امور قضایی و حقوقی مردم، سرعت و سهولت پیدا کند؛ اما در این میان، نباید از آسیبها و خطرات ناشی از کاربرد این ابزارها و روشهای مبتنی بر هوش مصنوعی غفلت کرد و ضروری است جهات پیشگیرانه را در کاربرد و توسعه آنها لحاظ کنیم.
رئیس عدلیه با اشاره به مزایا و آسیبهای هوش مصنوعی اظهار کرد: قطعاً نمیتوان از مزایای هوش مصنوعی در رسیدگیهای قضایی چشم پوشید؛ اما ضروری است تا آثار سوء ناشی از کاربرد هوش مصنوعی در رسیدگیهای قضایی را نیز از بین ببریم؛ به واسطه هوش مصنوعی، فرایندهایی نظیر طبقهبندی اسناد قضایی، به صورت خودکار صورت میگیرند؛ این امر به ارتقای سرعت و دقت امور قضایی میانجامد.
محسنی اژهای اضافه کرد: از سویی دیگر، هوش مصنوعی زمینه تحلیل دادهها برای شناسایی الگوهای جنایی را نیز فراهم میآورد و از این جهت به مقوله پیشگیری از وقوع جرم کمک میکند؛ هوش مصنوعی میتواند با رصد و شناسایی الگوهای تکراری مجرمانه، در مواردی به حصول علم قاضی نیز کمک کند؛ اینها مزایای بکارگیری هوش مصنوعی است که نمیتوانیم از آنها چشم بپوشیم، اما هوش مصنوعی با همه این مزایا، دارای آسیبها و خطراتی نیز هست که ضروری است تمام همت خود را صرف رفع آنها کنیم.
قاضیالقضات خاطرنشان کرد: سوختِ هوش مصنوعی، داده و اطلاعات است؛ باید در ارائه دادهها و اطلاعات به سیستمهای هوش مصنوعی نهایت دقت، تدبر و تعقل را به خرج دهیم تا هم در هنگام استفاده از آنها، نهایت انتفاع حاصل شود و هم جلوی بهرهبرداری دشمن و هک و سرقت اطلاعات گرفته شود.
دادرسی هوشمند میشود
«محمد کاظمیفرد» رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه در این جلسه گفت: یکی از سامانههایی که سالها در دستگاه قضایی مورد استفاده قرار گرفته، سامانه مدیریت پروندههای قضایی است؛ در این سامانه استعلامات، رسیدگیها و ... به صورت الکترونیکی انجام میشود؛ در اجرای راهکارهای سند تحول و تعالی قوه قضاییه، پروژه سمپ هوشمند (سامانه مدیریت پرونده هوشمند) را از سال ۱۴۰۱ کلید زده و امروز نسخه اولیه این سامانه را بعد از ۳ سال در دی ماه ۱۴۰۴ در سه استان خراسان جنوبی، قم و لرستان به صورت آزمایشی راهاندازی کردهایم.
وی افزود: سمپ هوشمند، در عمل ما را از دادرسی الکترونیکی به سمت دادرسی هوشمند سوق میدهد؛ در دادرسی هوشمند، بسیاری از کارها نظیر ارجاع پروندهها، ارجاع کارشناسیها و ...، توسط ابزار هوشمند انجام میشود.
کاظمیفرد با بیان اینکه راهاندازی و استفاده از سمپ هوشمند، به منزله ورود هوش مصنوعی به دستگاه قضایی است، گفت: سمپ هوشمند، یک دستیار در اختیار قاضی قرار میدهد که میتواند به تمام سوالات حقوقی او پاسخ دهد و بانک بزرگی از دانش حقوقی شامل تمام منابع حقوقی و همچنین آرای وحدت رویه، نظریات مشورتی و ... را در اختیار او بگذارد.
رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه گفت: در این سامانه به دنبال آن هستیم تا با حفظ محرمانگیهای لازم، از هوش مصنوعی در انجام فرآیندهای قضایی بهره بگیریم.
وی با بیان اینکه سمپ هوشمند به قاضی کمک میکند که رأی خود را دقیقتر و سریعتر صادر کند، گفت: در سمپ هوشمند، رأی قاضی از نظر اتقان مورد بررسی قرار میگیرد و مستندات رأی با متون و مستندات پرونده تطبیق داده میشود؛ همچنین این سامانه قابلیت ارائه خلاصه پرونده به قاضی را داراست.
کاظمیفرد گفت: لازم است تاکید کنیم که در سمپ هوشمند، رأی صادر نمیشود بلکه پیشنهاد رأی به قاضی ارائه میشود.
براساس این گزارش، در این جلسه حجتالاسلام والمسلمین «محمدجعفر منتظری» رئیس دیوان عالی کشور، حجتالاسلام والمسلمین «محمد موحدی آزاد» دادستان کل کشور، حجتالاسلام والمسلمین «علی عبداللهی» رئیس مرکز حفاظت و اطلاعات قوه قضاییه، حجتالاسلام والمسلمین «هادی صادقی» رئیس مرکز توسعه حل اختلاف دستگاه قضا، حجتالاسلام والمسلمین «مهدی هادی» معاون حقوقی قوه قضاییه، «اصغر جهانگیر» معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دستگاه قضا، «حمیدرضا موحدی» معاون منابع انسانی و امور فرهنگی قوه قضاییه و «حسن بابایی» رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک، به طرح مطالب و نقطهنظرات خود در خصوص فرآیندهای هوشمندسازی قوه قضاییه پرداختند.