در میانه مذاکرات تهران-واشنگتن، دریابان علی شمخانی دبیر شورای دفاع در گفتگوی اختصاصی با شبکه الجزیره قطر و همزمان با تلاش تلآویو برای برهمزدن مسیر دیپلماسی با ترسیم واقعیتهای میدانی و راهبردی تأکید کرد که هرگونه ماجراجویی نظامی علیه ایران بدون پشتوانه مستقیم آمریکا ناممکن است و هزینه هر خطای محاسباتی برای آغازگر آن، سنگین و بازدارنده خواهد بود.
نورنیوز-گروه سیاسی: دریابان علی شمخانی نماینده مقام معظم رهبری و دبیر شورای دفاع در گفتگوی اختصاصی با شیکه الجزیره قطر به سئوالات این رسانه در مورد راهبردهای شورای دفاع، تهدیدات پیش روی جمهوری اسلامی ایران و نحوه آمادگی نیروهای مسلح با آن و تحولات سیاسی و امنیتی منطقه در میان مذاکرات تهران- واشنگتن پاسخ گفت. مشروح این گفتگو را در ادامه می خوانید؛
الجزیره: اخیراً خبر انتصاب شما بهعنوان دبیر شورای دفاع، بهعنوان عالیترین نهاد دفاعی ایران منتشر شده است. این انتصاب چه پیامی در شرایط کنونی دارد؟
شمخانی: فعالسازی شورای دفاع در این مقطع، بازتابدهنده ضرورت تمرکز بر یکپارچگی در سطوح عالی دفاعی و امنیتی کشور است. محیط امنیتی منطقه با پیچیدگیها و عدم قطعیتهای فزایندهای مواجه شده و پاسخ به چنین شرایطی، نیازمند سازوکاری منسجم برای هماهنگی راهبردی، تصمیمسازی دقیق و بهرهگیری حداکثری از ظرفیتهای ملی است. شورای دفاع با همین هدف شکل گرفته و مأموریت آن ارتقای انسجام، کارآمدی و همافزایی در حوزه دفاعی و امنیتی کشور است.
الجزیره: مأموریت اصلی شورای دفاع چیست و چه تفاوتی با ساختارهای پیشین دارد؟
شمخانی: شورای دفاع در چارچوب اصل ۱۷۶ قانون اساسی تعریف شده و مأموریت آن ایجاد هماهنگی راهبردی میان بخشهای دفاعی و امنیتی، تقویت انسجام نیروهای مسلح و پشتیبانی از فرآیندهای کلان تصمیمگیری در حوزه دفاعی است. این شورا مکمل سایر ساختارهای تصمیمساز است و هدف آن تسریع، تعمیق و یکپارچهسازی تصمیمات راهبردی در شرایط حساس است. در مقطع کنونی، وجود چنین ساختاری برای افزایش بازدارندگی و ارتقای سازوکارهای امنیتساز ملی، یک ضرورت غیرقابل انکار به شمار میرود.
الجزیره: پس از دیدار اخیر دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو در واشنگتن، رئیسجمهور آمریکا از ادامه مذاکرات با ایران سخن گفت اما همزمان هشدارهایی نیز مطرح کرد. با توجه به تلاشهای اسرائیل برای اثرگذاری بر روند مذاکرات، تحرکات دیپلماتیک منطقه را چگونه ارزیابی میکنید؟
شمخانی: برخی بازیگران، بهویژه رژیم صهیونیستی، از اساس با هرگونه روند کاهنده تنش میان ایران و آمریکا مخالفاند و تلاش میکنند مسیر گفتوگو را به سمت بیثباتی، فشار و تهدید سوق دهند. این رویکرد، مسبوق به سابقه است و بارها در مقاطع مختلف تکرار شده است.
در مقابل، کشورهای منطقه بهدرستی دریافتهاند که هرگونه درگیری، میتواند دامنهای تصاعدی پیدا کند و امنیت جمعی، ثبات سیاسی و منافع اقتصادی همه بازیگران منطقه را با مخاطرهای جدی مواجه سازد. از همین رو، تحرکات دیپلماتیک اخیر را باید در چارچوب تلاش برای مهار تنش و تقویت گزینه سیاسی تحلیل کرد؛ رویکردی که مبتنی بر فهم دقیق از تهدید و آثار زیانبار آن برای همه کشورهای منطقه است.
الجزیره: اگر ایران و آمریکا به توافقی برسند که مورد رضایت اسرائیل نباشد، آیا امکان اقدام مستقل اسرائیل علیه ایران وجود دارد؟ و در آن صورت واکنش ایران چه خواهد بود؟
شمخانی: واقعیت راهبردی این است که رژیم صهیونیستی بدون هماهنگی و پشتیبانی مستقیم ایالات متحده، قادر به اقدام نظامی مؤثر علیه جمهوری اسلامی ایران نخواهد بود. هرگونه تحرک نظامی گسترده، مستلزم پشتوانه عملیاتی، اطلاعاتی، لجستیکی و سیاسی واشنگتن است. این واقعیت در جنگ ۱۲ روزه نیز بهروشنی مشاهده شد.
در عین حال، جمهوری اسلامی ایران در برابر هرگونه اقدام ماجراجویانه، واکنشی قاطع، متناسب و کوبنده خواهد داشت. سطح آمادگی دفاعی کشور بهگونهای است که هزینه هرگونه خطای محاسباتی برای آغازگر آن، بسیار سنگین و بازدارنده خواهد بود. مسیر عقلانی برای همه طرفها، پرهیز از تنش، احترام به واقعیتهای میدانی و اجتناب از اقدامات بیثباتکننده در محیط امنیتی منطقه است.