در حالیکه آمریکا و اروپا با فضاسازی رسانهای و تهدیدات نظامی تلاش دارند ایران را نیازمند مذاکره نشان دهند، شواهد میدانی و سیاسی حاکی از آن است که تهران با حفظ بازدارندگی، در حال پیشبرد شکلگیری ساختاری عقلانی برای مذاکرات است؛ ساختاری مبتنی بر واقعگرایی، احترام متقابل، به رسمیت شناختن حقوق قانونی ایران و پرهیز از اشتباه محاسباتی.
نورنیوز-گروه سیاسی: برخلاف روایتسازی غرب، جمهوری اسلامی ایران نهتنها از مذاکره گریزان نبوده، بلکه طی بیش از دو دهه گذشته همواره بازیگر اصلی و پایدار میز گفتوگو بوده است. آنچه مذاکرات را به بنبست کشانده، نه اراده تهران، بلکه بدعهدی مستمر آمریکا و اروپا، نقض تعهدات رسمی و اصرار بر زیادهخواهیهای فراتر از قواعد حقوق بینالملل بوده است. ایران با تجربهای انباشته از این روند، بهدرستی آموخته که مذاکره الزاماً مترادف با اعتماد نیست. از اینرو، ایران در تلاش است تا ساختار مذاکراتی جدید را به صورتی سازمان بدهد که طرف مقابل از توهم فشار حداکثری و درخواستهای غیرواقعی عبور کند و واقعیتهای میدان قدرت را بپذیرد
ایران بهمثابه بازیگر تصمیمساز مستقل
تحرکات فزاینده دیپلماتیک منطقهای و بینالمللی برای میانجیگری میان ایران و آمریکا، خود گویاترین نشانه از جایگاه واقعی ایران است. کشوری که منزوی، ضعیف یا محتاج مذاکره باشد، به کانون رایزنیهای امنیتی و سیاسی تبدیل نمیشود. اعتراف ضمنی غرب به نقش تعیینکننده ایران در معادلات منطقهای، نشان میدهد که تهران نه موضوع مذاکره، بلکه یکی از طراحان معادلات است. این واقعیت باید در هر ساختار مذاکراتی لحاظ شود؛ چرا که تداوم توهم انزوای ایران، تنها به تکرار شکستهای پیشین غرب منجر خواهد شد.
احترام به تسهیل گران؛ نه عقبنشینی راهبردی
پذیرش نقش تسهیل گران، بهویژه همسایگان و کشورهای منطقه، از سوی ایران نشانه ضعف یا ترس نیست، بلکه بازتاب رویکرد همگرایانه و مسئولانه تهران نسبت به امنیت جمعی است. ایران با احترام به دیدگاه دوستان خود و بازیگران دلسوز ثبات منطقه، تصمیمات نهایی را صرفاً بر اساس منافع ملی، امنیت پایدار و حقوق غیرقابلچشمپوشیاش اتخاذ میکند. از این منظر، شکلگیری ساختار مذاکراتی نه تغییر رفتار ایران، بلکه تداوم عقلانیت راهبردی آن است؛ عقلانیتی که میان دیپلماسی فعال و اقتدار میدانی توازن ایجاد کرده است.
خط قرمز اشتباه محاسباتی آمریکا
بزرگترین خطر پیشروی روند مذاکرات، سوءبرداشت طرف مقابل از رویکرد ایران است. تأکید تهران بر مذاکره نباید بهاشتباه بهعنوان کاهش اراده یا توان مقاومت تعبیر شود. تجربههای گذشته، از جمله درگیریهای مستقیم و غیرمستقیم، به ایران آموخته که آمریکا حتی در میانه گفتوگو نیز میتواند به رفتارهای تجاوزکارانه متوسل شود. از همین رو، دستان نیروهای مسلح ایران همزمان با دیپلماسی، بر ماشه تنبیه متجاوز قرار دارد. هر اشتباه محاسباتی، پیامدهایی فاجعهبار برای منافع، پایگاهها و متحدان آمریکا، بهویژه رژیم صهیونیستی، در پی خواهد داشت. ساختار مذاکراتی آینده تنها زمانی پایدار میماند که غرب از گذشته درس بگیرد و اسیر توهمات جنگطلبان کاسبکار نشود.