سفر سیدعباس عراقچی به ترکیه، فراتر از یک دیدار دوجانبه، نماد دیپلماسی فعال ایران در اوج فشارهای آمریکا است؛ حرکتی که هم اقتدار ملی و انسجام داخلی را بازنمایی میکند و هم پیام روشنی از همگرایی منطقهای علیه تنشسازی واشنگتن و تلآویو ارسال میکند.
نورنیوز-گروه بینالملل: سفر وزیر امور خارجه ایران به استانبول در مقطعی انجام شد که آمریکا و متحدان اروپاییاش تلاش دارند با القای وضعیت تعلیق میان جنگ و مذاکره، ایران را در تله خطای محاسباتی گرفتار کنند. در چنین شرایطی، حضور فعال عراقچی در ترکیه نشان داد که تهران نهتنها در برابر فشارها منفعل نمیشود، بلکه دیپلماسی خود را همزمان با حفظ مولفههای اقتدار دفاعی پیش میبرد. این سفر پیام روشنی دارد: ایران بازی تحمیلی آمریکا را نمیپذیرد و از تعاملات منطقهای بهعنوان ابزار افزایش قدرت ملی بهره میگیرد. استمرار رایزنیها در سطح بالا، گواه ثبات ساختار حاکمیتی ایران و توان آن برای پیگیری منافع ملی حتی در شرایط سخت است؛ واقعیتی که روایت غرب از انزوای ایران را با شکست مواجه میکند.
همافزایی تهران–آنکارا در برابر جنگ ترکیبی
یکی از ابعاد کلیدی این سفر، نمایش درک متقابل ایران و ترکیه از تحولات منطقهای است. دو بازیگر مهم غرب آسیا بر این باورند که رژیم صهیونیستی کانون اصلی بحرانهای منطقه است و حمایت از فلسطین، مولفهای جداییناپذیر از مقابله با بیثباتسازی محسوب میشود. مقامات ترکیه با اذعان به نقش طراحی آمریکایی–صهیونیستی در بهرهبرداری از اقدامات تروریستی و فشارهای ترکیبی علیه ایران، بر همبستگی با تهران تاکید کردهاند. اعلام صریح مخالفت آنکارا با استفاده از خاک ترکیه برای هرگونه اقدام خصمانه علیه ایران، نشانهای از فهم عمیق این کشور نسبت به تهدیدات مشترک است. ترکیه میداند که پروژه بیثباتسازی محدود به ایران نمیماند و همگرایی با تهران اقدامی پیشدستانه در برابر این فتنه فراگیر است.
پیام معنادار منطقه به آمریکا
میزبانی گرم ترکیه و مواضع مقامات ارشد این کشور در مخالفت با گزینه نظامی علیه ایران، بخشی از پازل بزرگتری در منطقه است. رایزنیهای گسترده عراقچی با وزرای خارجه کشورهای مختلف و تماسهای سران منطقه با رئیسجمهور ایران نشان میدهد که نظم نوینی در غرب آسیا در حال شکلگیری است؛ نظمی که در آن آمریکا دیگر تصمیمگیر نهایی نیست. کشورهای منطقه بهروشنی دریافتهاند که هرگونه مشارکت در تهدید علیه ایران، به معنای تشدید سلطهگری آمریکا و تقویت جنایات رژیم صهیونیستی خواهد بود. این همگرایی بومی، پیام واحدی به واشنگتن ارسال میکند: منطقه حاضر نیست در زمین سوخته آمریکا بازی کند و هزینه ماجراجوییهای آن را بپردازد.
میانجیگری؛ دیپلماسی همراه با بازدارندگی
ایران همواره بر اصل دیپلماسی تاکید داشته و از تلاش همسایگان برای میانجیگری استقبال میکند، اما این مسیر نیازمند مولفههای روشن است. میانجیگری تنها زمانی معنا دارد که مبتنی بر حقوق حقه ایران و تغییر واقعی رفتار آمریکا باشد، نه پروژهای برای تسلیمسازی. تجربه جنگ ۱۲روزه همزمان با مذاکره، بیاعتمادی عمیق تهران به واشنگتن را تشدید کرده است. از اینرو، کاهش تنش از نگاه ایران نه با عقبنشینی، بلکه با خروج نظامی آمریکا از منطقه، مهار رژیم صهیونیستی و توقف مداخلات محقق میشود. تهران ضمن احترام به میانجیگران منطقهای، تا زمانی که تهدید پابرجاست، دست خود را از ماشه برنمیدارد؛ زیرا ایران کشوری آزموده است و آزمودن دوبارهاش خطایی راهبردی خواهد بود.