تماس مداخلهجویانه مارکو روبیو با نخستوزیر عراق، بار دیگر سیاست دیرینه آمریکا در نفی حاکمیت ملتها را آشکار کرد. هراس واشنگتن از دموکراسی بومی عراق و همگرایی منطقهای، ریشه اصلی فشارهایی است که آینده سیاسی بغداد را هدف گرفته است.
نورنیوز-گروه بینالملل: اظهارات مارکو روبیو درباره احتمال تشکیل «دولت طرفدار ایران» در عراق، نمونهای روشن از فرافکنی سیاسی و دخالت مستقیم در امور داخلی یک کشور مستقل است. آمریکا با نادیده گرفتن اصل حق تعیین سرنوشت ملتها، تلاش دارد از جایگاه قیممآبانه درباره ساختار قدرت در بغداد تعیین تکلیف کند. این رویکرد نهتنها با منشور سازمان ملل در تعارض است، بلکه نشاندهنده نگرانی عمیق واشنگتن از روندهای بومی سیاستورزی در عراق است؛ روندهایی که بدون نیاز به مداخله خارجی و بر اساس بلوغ سیاسی جامعه عراقی شکل گرفتهاند.
انتقام از دموکراسی بومی و شکست پروژه نفوذ
حضور گسترده مردم عراق در انتخابات و شکلگیری همگرایی میان جریانهای شیعه، سنی و کردی برای معرفی نامزد نخستوزیری، پیامی روشن به آمریکا بود: عراق در مسیر استقلال واقعی گام برمیدارد. این تحولات، شکست پروژههایی است که نمایندگان آمریکا در سالهای اخیر برای مهندسی سیاست داخلی عراق دنبال میکردند. خشم واشنگتن بیش از آنکه ناشی از نگرانی برای منافع عراق باشد، ریشه در سرخوردگی از ناکامی در تحمیل الگوی مطلوب خود دارد؛ الگویی که با «خاورمیانه جدید» مبتنی بر سلطه و یکجانبهگرایی همخوانی دارد.
هراس از همگرایی همسایگان و نقش ایران
تقویت روابط عراق با همسایگان، بهویژه ایران، ترکیه و کشورهای عربی، یکی از محورهای اصلی نگرانی آمریکا است. توافقات امنیتی بغداد با تهران و گسترش همکاریهای اقتصادی و سیاسی منطقهای، نشاندهنده درک مشترک از سرنوشت واحد منطقه است. واشنگتن که اتحاد همسایگان را مانع سلطهگری خود میداند، با جنگ روانی، تهدید و تحریم تلاش میکند این مسیر را متوقف سازد. در این میان، نقش ایران در کمک به نابودی داعش و حمایت از ثبات عراق، واقعیتی است که حتی مقامات عراقی نیز بارها به آن اذعان کردهاند.
سلطهگری امنیتی در برابر نظم نوین چندجانبه
اهمیت ژئوپلیتیکی و منابع انرژی عراق، این کشور را به هدفی دائمی برای آمریکا تبدیل کرده است. با وجود عقبنشینی نسبی نیروهای آمریکایی تحت فشار افکار عمومی عراق، واشنگتن همچنان از ابزارهای امنیتی و دیپلماتیک برای تضعیف دولت مرکزی، فشار بر مقاومت و حتی احیای ناامنی بهره میبرد. در مقابل، بغداد با تنوعبخشی به روابط خارجی و گرایش به شرق و همسایگان، در حال فاصله گرفتن از یکجانبهگرایی آمریکایی است. واکنش عصبی آمریکا به این روند، نشانهای از سراسیمگی در برابر نظم نوین چندجانبه و افول قدرت نرم این کشور است.