پس از گذشت سه هفته از عملیات نظامی آمریکا در ونزوئلا که به بازداشت «نیکولاس مادورو» رئیس جمهور این کشور و انتقال او به آمریکا ختم شد، هنوز خطوط کلی سیاست واشنگتن درباره کاراکاس کامل نبوده و تنها تمرکز آشکاری بر مساله نفت و هشدارهای فزایندهای نسبت به برخی شکافها در ساختار حاکم در ونزوئلا وجود دارد.
نورنیوز- بین الملل: وبگاه شبکه خبری «الجزیره» در گزارشی به قلم «ژوزف استبانسکی» نوشت: عملیاتی که به طور گسترده نقض آشکار قوانین بینالمللی تلقی شد، آغاز بیسابقهای برای سال جدید و به منزله آزمونی عملی برای چشمانداز دولت «دونالد ترامپ» رئیس جمهور آمریکا بود که در تلاش برای تثبیت هژمونی این کشور بر نیم کره غربی است.
با وجود اینکه چند هفته از آن ماجرا میگذرد اما واشنگتن هیچ استراتژی روشنی را اعلام نکرده و تنها به اعمال فشار نظامی و اقتصادی مداوم اکتفا کرده است.
نویسنده مقاله نوشت: در حالی که مادورو در زندان نیویورک در بازداشت به سر میبرد و در انتظار محاکمه به اتهام قاچاق مواد مخدر و اتهامهای تروریستی مرتبط با مواد مخدر است، آمریکا هنوز به شکل گستردهای در سواحل ونزوئلا حضور نظامی داشته، به اعمال محاصره بر نفتکشهای تحریم شده ادامه داده و به احتمال آغاز عملیات زمینی در آینده اشاره میکند.
«فرانچسکا ایمانوئل» عضو ارشد سیاستهای بینالملل مرکز پژوهشهای اقتصادی و سیاسی در گفتوگو با الجزیره اظهار کرد: آنچه شاهد آن هستیم نه یک استراتژی کاملا شکل گرفته بلکه استراتژی در حال شکلگیری است.
ترامپ در ابتدا تعهد داد که ونزوئلا را مدیریت کند و احتمال روی کار آمدن دولتی تحت رهبری مخالفان را رد کرد، او پس از دیداری که به تازگی با «ماریا کورینا ماچادو» رهبر اپوزیسیون ونزوئلا داشت، به اهمیت جلوه دادن ایده همکاری با مخالفان ادامه داده و ترجیح داد تمرکز خود را بر هماهنگی با «دلسی رودریگرز» رئیس جمهور موقت و معاون سابق مادورو بگذارد.
به گفته «بگوم زورلو» پژوهشگر دانشگاهی در لندن، ترامپ تلاش کرد تا یک سازوکار کنترلی مبتنی بر ترس شامل تحریمها، اهرم نفتی و تهدید به استفاده دوباره از زور را ایجاد کند.
زورلو گفت: آنچه در حال شکلگیری است، یک حاکمیت نبوده بلکه استراتژی اجبار از راه دور است که رهبری پس از مادورو را وادار میکند به خواستههای آمریکا به ویژه دسترسی به نفت تن دهد.
و یا همانگونه که فرانچسکا ایمانوئل گفت، «دولت ونزوئلا در حالی که اسلحهای روی سرش است، کار میکند و این مساله را نمیتوان از هیچ تحلیل جدی جدا کرد.»
به گفته این افراد، دولت کاراکاس تحت یک تهدید دائمی کار میکند و این امر امکان مانور سیاسی آن را کاهش میدهد، در این رابطه دولت آمریکا خیلی سریع جهت ایجاد کانالهایی برای رسیدن به نفت ونزوئلا اقدام کرد.
نویسنده مقاله در ادامه نوشت: واشنگتن و کاراکاس طرحهایی را برای صادرات نفتی به ارزش حدود ۲ میلیارد دلار که به دلیل محاصره در بنادر معطل مانده بودند، اعلام کردند و اولین قرارداد فروش به ارزش ۵۰۰ میلیون دلار بسته شد، این در حالی است که سازوکارهای مدیریت درآمدها و اینکه چه نهادهایی هزینههای آنها را کنترل میکنند، در کشوری که از نظر تاریخی از فساد و پارتیبازی رنج میبرد، هنوز مشخص نیست.
«فیل گونسون» تحلیلگر ارشد گروه بحرانهای بینالمللی بحران و مسؤول منطقه آندلس مستقر در کاراکاس اظهار کرد: سازوکار فعلی که بر اساس آن آمریکا به نفت ونزوئلا دست یافته و آن را به میفروشد، هنوز مبهم است، برخی قانونگذاران آمریکایی از مسؤولان دولت ترامپ خواستند هرچه سریعتر هرگونه منافع مالی آنها در شرکتهای مربوطه را افشا کند.
گونسون به الجزیره گفت: فروش نفت در واقع بخش آسان است اما چه کسی تعیین میکند که این پولها چگونه هزینه شوند و کالاها و خدماتی که خریداری میشوند، چگونه و بر اساس چه استانداردهایی و تحت نظارت چه کسی مدیریت شوند.
استبانسکی افزود: در مورد شرایط داخلی ونزوئلا باید گفت که آرامش محتاطانهای بر کاراکاس حاکم است.
استقرار گسترده نیروهای امنیتی به ویژه گروههای شبهنظامی وابسته به دولت و دستگاههای اطلاعات نظامی نشاندهنده تمایل آشکار به جلوگیری از هر گونه اقدام سیاسی یا مردمی در مرحله کنونی است.
به نظر میرسد که سه مرکز قدرت در این کشور یعنی جناح غیرنظامی، موسسه نظامی و دستگاههای امنیتی ترجیح میدهند منتظر بمانند و از تحریک واشنگتن اجتناب ورزند.
ریاست موقت ونزوئلا به رهبری رودریگز رویکرد آشتیجویانهتری نسبت به دولت ترامپ در پیش گرفت که از جمله آنها میتوان به تغییراتی در درون دولت و حمایت علنی از باز کردن حوزه نفت به روی سرمایهگذاری خارجی و همچنین آزادی تدریجی برخی از زندانیان سیاسی اشاره کرد.
برخی کارشناسان در گفتوگوهایی که با استبانسکی داشتند، تاکید کردند که این رویکرد حاکی از تلاش برای خریدن زمان و حفظ یک حاشیه مانور محدود تحت فشار آمریکا است.
با این حال کارشناسان هشدار میدهند که نباید این آرامش را با ثبات واقعی اشتباه گرفت، تناقضهای موجود در داخل حاکمیت و وجود فرماندهان نظامی و امنیتی تحت پیگرد قضایی آمریکا، احتمال بروز درگیریهای داخلی را بالا میبرد به ویژه اگر آنها احساس کنند که هر گونه سازش سیاسی میتواند منافع یا آزادی آنها را به خطر بیندازد.
به گفته تحلیلگرانی که الجزیره با آنها گفتوگو کرد، از این منظر که آیا استراتژی اجبار از راه دور منجر به تغییر حاکمیت در ونزوئلا خواهد شد یا اینکه موجب بروز اختلافات عمیق تری در این کشور میشود که بر روی گسلهای خطرناک سیاسی، امنیتی و اقتصادی قرار دارد، چند ماه آینده تعیینکننده خواهند بود.