مراسم امضای منشور موسوم به «شورای صلح ترامپ» در داووس با مشارکت اندک کشورها نهتنها نشانه شکست اجماعسازی واشینگتن بلکه نماد افول نفوذ جهانی آمریکاست. آنچه ترامپ رؤیای نظم نوین میخواند، پیش از تحقق، در داووس فرو ریخت.
نورنیوز-گروه بینالملل: نشست داووس و مراسم امضای منشور بهاصطلاح «شورای صلح ترامپ» بار دیگر پرده از خلأ واقعی قدرت نرم آمریکا برداشت. حضور کمتر از بیست کشور در این رویداد – اغلب از غرب آسیا و آمریکای جنوبی – نشان داد ادعای اجماع جهانی پیرامون نظم نوین آمریکایی، توهمی بیش نیست. غیبت کامل اروپا پیام روشنی دارد: حتی متحدان سنتی آمریکا دیگر تمایلی به پیوستن به پروژههای سیاسی یکجانبه واشنگتن ندارند. این غیبت در واقع نشانه عبور تدریجی جهان از محوریت قدرت آمریکا و خیزش رویکردهای چندقطبی در تعاملات بینالمللی است.
شکست در اجماعسازی و فقدان اعتماد
ادعای حضور شصت کشور در شورای صلح، تلاشی رسانهای برای لاپوشانی واقعیت بیاعتمادی جهانی بود. رفتارهای تحقیرآمیز ترامپ در نشستهای پیشین مانند دیدار با سران اروپا در کاخ سفید و شرمالشیخ، موجب شد بسیاری از کشورها دیگر در چنین صحنههایی حضور نیابند. رویکرد متکبرانه و تحقیرگرایانه سیاستمداران آمریکایی که در تعارض با دیپلماسی احترام متقابل است، اکنون هزینهای سنگین برای واشنگتن دارد. انزوای آمریکا نهتنها در ساختارهای سازمانی بلکه در افکار عمومی جهانی نیز ریشه دوانده است.
نهادسازی موازی و بنبست مشروعیت
هدف پنهان شورای صلح ترامپ، تضعیف نهادهای بینالمللی مستقل مانند سازمان ملل و شورای امنیت است. خروج واشنگتن از سازمان بهداشت جهانی، تحریم دادگاه لاهه و حمایت آشکار از جنایات رژیم صهیونیستی علیه آژانس امدادرسانی آنروا، حلقههای زنجیرهای هستند که بیاعتباری آمریکا در نظام چندجانبهگرایی را تکمیل میکنند. مشارکت محدود کشورها در داووس نیز نشانهای از شکست طرح نهادسازی موازی و ناکامی در کسب مشروعیت بینالمللی است. هیچ کشوری حاضر نیست در طرحی مشارکت کند که هدف اصلی آن تثبیت هژمونی یکجانبه و بیاعتنا به اراده جمعی است.
صلحسازی یا تداوم سیاست بحرانزایی
دعوت از نتانیاهو و مقامات رژیم صهیونیستی برای عضویت در شورای صلح در حالی انجام شد که همین افراد از سوی دادگاه لاهه بهعنوان جنایتکار جنگی شناخته شدهاند. تناقض ادعای صلحطلبی و حضور عاملان کشتار، ماهیت واقعی این شورا را آشکار میکند. سخنان کوشنر مبنی بر خلع سلاح حماس و اعمال تحریمهای تازه علیه نیروهای مقاومت، نشاندهنده فاز جدیدی از سیاست بحرانزایی آمریکاست. ادعای «صلح برای غزه» تنها پوششی برای پیشبرد طرح اشغالگری و منافع تلآویو است.
در این میان، اروپا نیز نمیتواند از مسئولیت شریکبودنش در جنایتها بگریزد. هرچند برخی دولتهای اروپایی از شرکت در نشست داووس خودداری کردند، اما سکوت طولانی آنان در برابر نسلکشی غزه و حمایت از رژیم صهیونیستی، نشانه استمرار همدستی است. انفعال اروپا نه از سر صلحخواهی بلکه ناشی از اختلاف منافع با فرمانروایی ترامپ بر نظم آمریکایی است.