سرطان رحم اغلب در سنین بالاتر رخ میدهد، اما عوامل مختلفی وجود دارند که میتوانند خطر ابتلا به این بیماری را افزایش دهند. تشخیص بهموقع و توجه به علائم هشداردهنده، شانس درمان را بالا میبرد.
نورنیوز-گروه اجتماعی: سرطان رحم یکی از بیماریهای شایع زنان است که بیشتر در سنین بالاتر، بهویژه پس از ۵۰ سالگی رخ میدهد. اما عواملی وجود دارد که میتواند احتمال ابتلا به این بیماری را در سنین پایینتر نیز افزایش دهد. در این مقاله، با علائم و عوامل خطر ابتلا به سرطان رحم آشنا میشویم و همچنین روشهای درمانی و پیشگیری از آن را بررسی میکنیم.
علائم سرطان رحم و تشخیص زودهنگام
الهام شیرعلی، عضو هیأت علمی فلوشیپ آنکولوژی زنان ، در خصوص علائم سرطان رحم توضیحاتی داد. او گفت: «سرطان رحم به رشد غیرطبیعی و کنترلنشده لایه داخلی دیواره رحم اطلاق میشود. این بیماری معمولاً در مراحل اولیه قابل تشخیص است، زیرا شایعترین علامت آن خونریزی غیرطبیعی است. در زنان پیش از یائسگی، قاعدگیهای سنگین یا خونریزی بین دو قاعدگی باید بهعنوان یک زنگ خطر تلقی شود. در زنان یائسه نیز هرگونه خونریزی غیرطبیعی باید جدی گرفته شود و مراجعه فوری به پزشک ضرورت دارد.»
وی افزود: «برای تشخیص سرطان رحم از بررسیهایی مانند سونوگرافی و نمونهبرداری از دیواره رحم استفاده میشود. نکتهای که همه بانوان باید بدانند این است که با نزدیک شدن به سن یائسگی، معمولاً حجم خونریزی کاهش مییابد و فاصله بین قاعدگیها طولانیتر میشود. اگر زنان در سنین حدود ۴۹ تا ۵۰ سالگی، در آستانه یائسگی، همچنان دچار قاعدگیهای سنگین و طولانیمدت باشند، مراجعه به پزشک ضروری است.»
علائم پیشرفته سرطان رحم
شیرعلی در ادامه گفت: «از دیگر علائم این بیماری میتوان به ترشحات غیرطبیعی، درد یا احساس فشار در ناحیه لگن، درد هنگام ادرار یا نزدیکی، کاهش وزن و خستگیهای مفرط اشاره کرد. این نشانهها معمولاً در مراحل پیشرفته سرطان رحم بروز میکنند.»
عوامل خطر ابتلا به سرطان رحم
سرطان رحم اغلب در سنین بالاتر و معمولاً پس از ۵۰ سالگی رخ میدهد، اما عواملی وجود دارد که احتمال ابتلا به این بیماری را افزایش میدهد. «قرار گرفتن در معرض سطح بالای استروژن، چاقی و افزایش استروژن محیطی و همچنین سابقه خانوادگی بدخیمیهای رحم یا سرطانهای دستگاه گوارش مانند روده و کولون از جمله این عوامل هستند و نیاز به توجه ویژه دارند.»
روشهای درمان سرطان رحم
شیرعلی درخصوص درمان سرطان رحم افزود: «در صورت تشخیص سرطان رحم در مراحل اولیه، معمولاً جراحی بهتنهایی برای درمان کافی است. با این حال، اگر بیمار در مراحل پیشرفته مراجعه کند، پس از جراحی و بر اساس پاسخ پاتولوژی، ممکن است نیاز به شیمیدرمانی یا رادیوتراپی وجود داشته باشد. بنابراین توجه به علائم هشداردهنده و سابقه خانوادگی نقش مهمی در تشخیص زودهنگام و افزایش شانس درمان دارد.»
پیشگیری و واکسیناسیون سرطان دهانه رحم
در مورد سرطان دهانه رحم، شیرعلی اظهار داشت: «برای سرطان دهانه رحم یا سرویکس، روشهای مؤثر پیشگیری وجود دارد. واکسیناسیون علیه ویروس HPV برای دختران زیر ۱۵ سال و حداکثر تا ۲۶ سالگی توصیه میشود. این واکسن با پوشش تایپهای شایع HPV که عامل اصلی بروز سرطان دهانه رحم هستند، خطر ابتلاء را به حداقل میرساند.»
وی ادامه داد: «در افرادی که واکسن دریافت نکردهاند، غربالگری اهمیت ویژهای دارد. انجام تست پاپ اسمیر از سن ۲۱ تا ۲۵ سالگی و پس از ۲۵ سالگی انجام غربالگری ترکیبی پاپ اسمیر و HPV، به شرط آغاز فعالیت جنسی، توصیه میشود. در صورت مشاهده یافتههای غیرطبیعی در هر یک از این تستها، مرحله بعدی انجام کولپوسکوپی است.»
تشخیص و درمان سرطان دهانه رحم
شیرعلی همچنین در مورد درمان سرطان دهانه رحم گفت: «کولپوسکوپ دستگاهی است که با بزرگنمایی دهانه رحم، امکان شناسایی سلولهای دچار تغییر را فراهم میکند. در این مرحله، پزشک میتواند نمونهبرداری انجام دهد و بر اساس درجه تغییرات سلولی، درمان مناسب را بدون نیاز به تخلیه رحم یا دهانه رحم تعیین کند.»
عوامل خطر و علائم سرطان دهانه رحم
«شایعترین عامل بروز سرطان دهانه رحم عفونت HPV است. از دیگر عوامل خطر میتوان به مصرف سیگار و قلیان و تعدد شرکای جنسی اشاره کرد. افرادی که غربالگریهای منظم را انجام نمیدهند، در معرض خطر بیشتری قرار دارند.»
وی خاطرنشان کرد: «از علائم شایع سرطان دهانه رحم میتوان به خونریزی غیرطبیعی، دردهای ناحیه لگن، ترشحات واژینال و ترشحات بد بو اشاره کرد. در صورت مراجعه بیمار و تشخیص بیماری در مراحل اولیه، امکان درمان با جراحی وجود دارد؛ اما در مراحل پیشرفته، بیمار معمولاً شانس جراحی را از دست میدهد و درمان با شیمیدرمانی و رادیوتراپی در دستور کار قرار میگیرد.»