تهدید دونالد ترامپ به «نجات معترضان» در ایران، در حالی مطرح میشود که کارنامه آمریکا از کودتا و جنگ تا تحریم و مداخله، روایت متفاوتی از این ادعای به اصطلاح انساندوستانه ارائه میدهد.
نورنیوز-گروه سیاسی: توئیت اخیر دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، که در آن ایران را به «کشتار معترضان مسالمتآمیز» متهم کرده و همزمان از «آماده بودن دست به ماشه» سخن میگوید، بیش از هر چیز یادآور یک الگوی آشناست؛ الگویی که در آن تهدید نظامی و فشار سیاسی، با ادبیات حمایت از مردم بستهبندی میشود. این الگو برای افکار عمومی ایران نه تازه است و نه باورپذیر.
جامعه ایران چنین اظهاراتی را نه در خلأ، بلکه در امتداد یک تجربه تاریخی سنگین ارزیابی میکند. تجربهای که نشان داده است هرگاه آمریکا از «نجات» سخن گفته، نتیجه آن در عمل، افزایش ناامنی، فشار اقتصادی و هزینههای انسانی بوده است. به همین دلیل، فاصله میان ادعا و واقعیت، در ذهن مخاطب ایرانی بسیار کوتاه است.
نمونه عینی این شکاف، جنگ ۱۲ روزه اخیر است. در فاصله ۲۳ خرداد تا ۳ تیر ۱۴۰۴، در جریان حملات اسرائیل با حمایت مستقیم آمریکا علیه ایران، بنا بر آمار رسمی ۹۳۵ نفر به شهادت رسیدند؛ از جمله دهها کودک و بیش از یکصد زن. این آمار، نشان میدهد تهدید اصلی علیه جان غیرنظامیان از کجا میآید. در چنین شرایطی، سخن گفتن از «نجات مردم ایران» برای بسیاری، چیزی جز وارونهنمایی واقعیت نیست.
در کنار فشار نظامی، تحریمهای همهجانبه و گسترده آمریکا نیز نقش تعیینکنندهای در شکلگیری این بیاعتمادی دارد. تحریمهایی که با محدودسازی نظام بانکی، تجارت خارجی و دسترسی به منابع مالی، مستقیماً اقتصاد و معیشت مردم را هدف گرفتهاند. افزایش تورم، کاهش قدرت خرید، دشواری تأمین دارو و کالاهای اساسی و نااطمینانی اقتصادی، از پیامدهای ملموس این سیاستها بوده است. این فشارها، برخلاف ادعای حمایت از مردم، زندگی روزمره میلیونها ایرانی را تحت تأثیر منفی قرار داده است.
ریشه این رفتار را باید در گذشته جستوجو کرد. کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ علیه دولت ملی دکتر محمد مصدق، نخستین نشانه مداخله مستقیم آمریکا در سرنوشت ایران بود. در دهههای بعد، حمایت همهجانبه از صدام حسین در جنگ تحمیلی، به شهادت صدها هزار ایرانی انجامید. حتی استفاده عراق از سلاحهای شیمیایی نیز مانع این حمایت نشد. سرنگونی هواپیمای مسافربری ایران در خلیج فارس و شهادت ۲۹۰ غیرنظامی، نقطه اوج این کارنامه است.
در این میان، رژیم صهیونیستی بهعنوان شریک ثابت آمریکا، نقش مکمل را ایفا کرده است؛ مشارکت مستقیم در جنگ اخیر علیه ایران. همراهی بیقیدوشرط واشنگتن با این رژیم، ادعای دفاع از حقوق بشر را بیش از پیش تهی از معنا میکند.
در چنین فضایی، توئیت ترامپ نه یک هشدار دلسوزانه، بلکه بخشی از جنگ روایتهاست؛ تلاشی برای تبدیل عامل فشار و جنایت به منجی. اما حافظه تاریخی ملت ایران، که با نام شهدا و تجربه تحریم و جنگ شکل گرفته، این روایت را روایتی غیر قابل پذیرش و باور ناپذیر و مقدمه ای برای تکرار جنایت و تأمین منافع نامشروع آمریکا و مقاصد شوم رژیم صهیونیستی می داند.