نشریه بلومبرگ اوپینیون در تحلیلی تازه نوشت که وابستگی گسترده آمریکا و بسیاری از کشورهای جهان به مواد اولیه دارویی تولید چین، بهرغم کاهش ظاهری تنشهای تجاری واشنگتن-پکن، به یک آسیبپذیری جدی در زنجیره تأمین جهانی دارو تبدیل شده و میتواند در شرایط بحران، مخاطرات گستردهای ایجاد کند.
نورنیوز-گروه بین الملل: این رسانه آمریکایی در ادامه افزود: چین اکنون «نقش بیرقیب» در بخشهای کلیدی صنعت داروسازی جهان دارد؛ از مواد اولیه صنعتی گرفته تا ترکیبات پایه موسوم به کی اس ام (KSM) که سنگبنای تولید مواد فعال دارویی (API) محسوب میشوند. این جایگاه طی دههها و از دهه ۱۹۵۰ شکل گرفته تا به امروز، بخشی از ستونهای اصلی تولید دارو در جهان بر دوش کارخانههای چینی است.
بنابراین، برخلاف نبود آمارهای شفاف، بهترین ارزیابیها نشان میدهد حدود نیمی از مواد دارویی مورد استفاده در آمریکا تنها یک منبع تامین دارند و چین تامینکننده انحصاری حداقل یک ماده شیمیایی حدود ۷۰۰ داروی کلیدی است. نمونه بارز آن آموکسیسیلین است؛ دارویی که ظاهرا از کشورهای مختلفی تامین میشود اما چهار ماده پایه حیاتی آن تقریبا بهطور کامل از چین میآید.
بلومبرگ تاکید دارد که حتی هند ــ بزرگترین تولیدکننده داروهای ژنریک در جهان ــ نیز برای ترکیبات پایه بهشدت به چین اتکا دارد؛ وابستگیای که در گزارشهای رسمی آمریکا کمتر دیده میشود.
براساس گزارش سالانه کمیسیون امنیت اقتصادی آمریکا و چین، مقامات واشنگتن با بیان اینکه این وابستگی «باید فورا مورد رسیدگی قرار گیرد»، خواستار اصلاح قانون سال ۲۰۲۰ برای افزایش اختیارات سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) در الزام شرکتهای داروسازی به ارائه اطلاعات دقیق از منشا مواد اولیه شده است.
آنها بیان می کند افزایش تنش میان واشنگتن–پکن یا بروز بحرانهای مشابه همهگیری کرونا، میتواند تولید و صادرات دارویی را مختل کند.
لیلند میلر عضو کمیسیون امنیتی آمریکا هم با بیان اینکه چین کنترل «بخش نگرانکنندهای» از مواد فعال دارویی را در دست دارد، افزود: هدف نهایی واشنگتن ایجاد زنجیرهای جایگزین با مشارکت هند و دیگر شرکای خود باشد.
این رسانه آمریکایی همچنین مینویسد که تولید مواد اولیه دارویی سود بسیار پایینی دارد و خروج از زنجیره چینی برای شرکتهای آمریکایی بسیار پرهزینه خواهد بود.
بنابراین، یکی از گزینههای پیش روی واشنگتن، استفاده از مدل قرارداد وزارت دفاع با شرکت «امپی ماتریلز» (MP Materials)است؛ قراردادی که شامل تضمین حداقل قیمت برای حمایت از تولیدکننده آمریکایی در حوزه عناصر کمیاب است. بهزعم نویسنده، چنین مدلی در صنایع دارویی نیز قابل اجراست، بهویژه برای داروهای حیاتی.
در نهایت میتوان گفت که چین کنونی نقش محوری در تامین مواد پایه دارویی جهان دارد و این وابستگی بهویژه برای آمریکا، یکی از جدیترین چالشهای امنیت ملی و بهداشتی به شمار میرود. همچنین با وجود تلاشهای واشنگتن برای کاهش این وابستگی، شکلگیری یک زنجیره تأمین جایگزین پرهزینه، زمانبر و بسیار دشوار خواهد بود.